Zmiany w podatku VAT od 1 lipca 2015 r. i 1 stycznia 2016 r.

Ustawodawca wprowadza szereg zmian w przepisach ustawy o VAT oraz w zasadach rozliczania tego podatku. Nowelizacja wynika z ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. 2015, poz. 605).

Zmiany obejmują szereg instytucji wskazanych w ustawie o VAT. Termin ich wprowadzenia przypadnie na 1 lipca 2015 r. oraz 1 stycznia 2016 r.

Zmiany – nowelizacja z lipca 2015 r.

W lipcu w ustawie o podatku od towarów i usług, zmianie ulegną następujące zasady:

1. Grupa towarów, przy których dostawach podatek VAT rozlicza się u nabywcy w ramach odwrotnego obciążenia, obejmie nie tylko szereg dotychczasowych wyrobów, takich jak:

  • Surowce wtórne
  • Odpady szklane, z papieru, tektury, gumowe, z tworzyw sztucznych, zawierające metal, wraki przeznaczone do złomowania,
  • Szereg wyrobów metalowych (m.in. pręty, kątowniki, wyroby płaskie),
  • Szereg dostaw dot. metali i wyrobów z metali szlachetnych.

Jako nowe do grupy towarów objętych odwrotnym obciążeniem, dodane zostaną:

  • Arkusze żeberkowane ze stali niestopowej
  • Złoto nieobrobione plastycznie lub w postaci półproduktu, lub w postaci proszku – wyłącznie złoto o próbie 325 tysięcznych lub większej,
  • Złoto inwestycyjne 
  • Metale nieszlachetne platerowane srebrem oraz metale nieszlachetne, srebro lub złoto, platerowane platyną, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu – wyłącznie złoto o próbie 325 tysięcznych lub większej, platerowane platyną, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu
  • Aluminium, ołów, cynk, nikiel, cyna nieobrobione plastycznie,
  • Biżuteria i jej części oraz pozostałe wyroby jubilerskie i ich części, ze złota i srebra lub platerowane metalem szlachetnym – wyłącznie części biżuterii i części pozostałych wyrobów jubilerskich ze złota o próbie 325 tysięcznych lub większej, tj. niewykończone lub niekompletne wyroby jubilerskie i wyraźne części biżuterii, w tym pokrywane lub platerowane metalem szlachetnym>
  • Przenośne maszyny do automatycznego przetwarzania danych, o masie <= 10 kg, takie jak: laptopy i notebooki; komputery kieszonkowe (np. notesy komputerowe) i podobne – wyłącznie komputery przenośne, takie jak: tablety, notebooki, laptopy
  • Telefony dla sieci komórkowych lub dla innych sieci bezprzewodowych – wyłącznie telefony komórkowe, w tym smartfony,
  • Konsole do gier wideo (w rodzaju stosowanych z odbiornikiem telewizyjnym lub samodzielnym ekranem) i pozostałe urządzenia do gier zręcznościowych lub hazardowych z elektronicznym wyświetlaczem – z wyłączeniem części i akcesoriów.

Trzy ostatnie grupy towarów (sprzęt RTV, elektronika) będą rozliczane u nabywcy,  jeżeli łączna wartość tych towarów w ramach jednolitej gospodarczo transakcji przekracza kwotę 20 000 zł netto. Udzielenie po dostawie opustu lub obniżki ceny, nie wpłynie na określenie tego, który podmiot rozlicza VAT od transakcji.

Za jednolitą gospodarczo transakcję, uznawać należy transakcję obejmującą umowę, w ramach której występuje jedna lub więcej dostaw tych towarów nawet jeżeli są one dokonane na podstawie odrębnych zamówień lub wystawianych jest więcej faktur dokumentujących poszczególne dostawy. Za taką jednolitą transakcję uznaje się również transakcję obejmującą więcej niż jedną umowę, jeżeli okoliczności towarzyszące tej transakcji lub warunki, na jakich została ona zrealizowana, odbiegały od okoliczności lub warunków zwykle występujących w obrocie takiego rodzaju towarami.

2. Wprowadzona zostanie nowa informacja VAT-27 - zbiorcza o dokonanych dostawach towarów oraz świadczonych usługach (informacja podsumowująca w obrocie krajowym), która będzie stanowić okresową sumę kwot transakcji, dla których podatnikiem jest nabywca. Deklarację będzie  się składać w terminie składania deklaracji za dany okres rozliczeniowy. Dostarczyć ją będzie musiał sprzedawca, przenoszący podatek VAT do rozliczenia przez nabywcę.

3. Dopuszczalna będzie korekta podatku VAT naliczonego w związku z nieściągalnością wierzytelności, przeprowadzana po stronie wierzyciela również w przypadku, gdy dłużnikiem jest podatnik powiązany z wierzycielem,

4. Nie będzie obowiązkową korekta podatku VAT u dłużnika, gdy w ostatnim dniu miesiąca, w którym upływa 150 dzień od dnia upływu terminu należnej płatności, będzie on w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji.

5. Zmianie ulegną zasady ustalania odpowiedzialności podatkowej nabywcy za VAT nieuregulowany przez sprzedawcę przy niektórych czynnościach opodatkowanych. Podwyższeniu do 10 mln zł podlega wysokość kaucji gwarancyjnej wymaganej, by odpowiedzialność solidarna w ogóle nie wystąpiła w przypadku towarów jak: benzyny silnikowe, oleje napędowe, gazy przeznaczone do napędu silników spalinowych, oleje opałowe oraz oleje smarowe. Do tej pory kaucja ta wynosiła 3 mln zł. Natomiast minimalna wysokość kaucji gwarancyjnej składanej przez sprzedawcę w przypadku tych rodzajów dostaw zostaje podwyższona do 1 mln zł (do tej pory było to 200 tys. zł). Kaucja będzie pokrywać nie tylko nieuregulowaną zaległość, ale również odsetki za zwłokę. Natomiast w przypadku jej złożenia w formie depozytu pieniężnego przysługiwać będą odsetki naliczane od dnia przyjęcia kaucji gwarancyjnej do dnia odpowiednio jej zwrotu lub zaliczenia na poczet zaległości podatkowej. Wysokość odsetek wynosić będzie 30% stopy depozytowej ustalanej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim.

Zmiany – nowelizacja styczeń 2016 r.

W styczniu 2016 r. w ustawie o podatku od towarów i usług, zmianie ulegną następujące zasady:

  1. Uchylona będzie obniżona stawka podatku VAT na dostawy sprzętu dla jednostek ochrony przeciwpożarowej, przeznaczonych na cele ochrony przeciwpożarowej ,co wynika z wyroku  Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 18 grudnia 2014 r. (sygn. akt C-639/13); dostawa towarów dla jednostek ochrony przeciwpożarowej, przeznaczonych na cele ochrony przeciwpożarowej będzie podlegała opodatkowaniu podstawową stawką VAT, tj. 23%.
  2. W miejsce obecnych zasad ustalania proporcjonalnego odliczenia VAT dokonywanego na koniec roku, przy prowadzeniu działalności opodatkowanej, jak i nieopodatkowanej lub zwolnionej z podatku, wprowadzona zostanie nowa zasada tzw. wstępna proporcja odliczeń. Oparta ona zostanie o  określenie zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności najbardziej odpowiadającej specyfice wykonywanej działalności i dokonywanych nabyć. W efekcie podatnik już w okresie nabycia towarów odliczać będzie mógł część podatku VAT proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane. Stosowana proporcja odzwierciedlać będzie musiała obiektywnie korzystanie przez podatnika z nabytych towarów i usług w prowadzeniu działalności opodatkowanej podatkiem VAT (do ustalenia obiektywnych zasad odliczenia posłużyć mają  m.in. dane na temat zatrudnionych pracowników przy pracach opodatkowanych i innych niż opodatkowane, jak i dane co do godzin przez nich przepracowanych, uzyskanego obrotu lub powierzchni wykorzystanej do działalności opodatkowanej i innej niż opodatkowana). Po zakończeniu roku podatkowego,  podatnik tak jak do tej pory obowiązany będzie dokonać powtórnie korekty podatku odliczonego, uwzględniając dane dla zakończonego roku podatkowego.